سمیت تنفسی سه اسانس گیاهی روی حشرات کامل سوسک چهار نقطه ای حبوباتCallosobruchus maculates F. (Col: Bruchidae) در شرایط آزمایشگاهی

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی‌اراک

2 استادیار گروه گیاهپزشکی دانشگاه لرستان

3 دانشیار گروه گیاهپزشکی دانشگاه تهران

چکیده

در جستجوی جایگزینی مناسب برای سموم آفت کش متداول، سمیت تنفسی اسانس گیاهان Artemisia haussknechtii، Mentha longifolia و Thymus daenensis روی سوسک چهار نقطه‌ای حبوبات مورد بررسی قرار گرفت. این تحقیق در قالب طرح کاملا تصادفی و آزمایش فاکتوریل انجام شد. اسانس‌های گیاهی با استفاده از روش تقطیر با آب تهیه شدند. آزمایش در شرایط دمایی 2±  30 درجه سانتیگراد  و رطوبت نسبی 5± 60 درصد در تاریکی انجام شد. در غلظت 518/18 میکرولیتر بر ‌لیتر اسانس گیاهان  A. haussknechtii، M. longifolia  و T. daenensis به ترتیب باعث 100، 100 و 92 درصد مرگ و میر حشرات کامل سوسک چهار نقطه‌ای حبوبات شدند. مقادیرLC50  برای گیاهان  A. haussknechtii ،   M. longifolia وT. daenensis به ترتیب 204/1، 624/3 و 754/4  میکرولیتر بر  لیتر محاسبه شد. به نظر می‌رسد اسانس‌های گیاهی می‌توانند به عنوان یک حشره کش کم خطر و یا به عنوان مدلی برای سنتز سموم شیمیایی آفت کش مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه‌ها


1- باقری زنوز، ا. 1365.آفات فراورده های انباری و روشهای مبارزه جلد اول: سخت بالپوشان زیان آور محصولات غذایی و صنعتی. مرکز نشر سپهر. 309 ص.

2- شاکرمی، ج.، کمالی، ک. و محرمی پور، س. 1383. اثرات سه اسانس گیاهی روی فعالیت های زیستی سوسک چهار نقطه ای حبوبات Callosobruchus maculates . مجله علوم کشاورزی ایران. جلد 35 شماره 4، صفحه 965 تا 972.

3-Bekele, J. and Hassanali, A. 2001. Blend effects in the toxicity of the essential oil consitituents of Ocimum kilimandscharium and Ocimum kenyense ( Labiateae) on two post – harvest insect pests. Phytochemistry. 57: 385 – 391.

4-Bouda, H., Taponjou, L. A., Fontem, D. A. and Gumedzoe, M. Y. D. 2001. Effect of essential oils from leaves of Ageratum conyzoides, Lantana camara and Chromolaena odorata on the mortality of Sitophilus zeamais (Col: Culculionidae). Journal of Stored Products Research. 37: 103 – 109.

5-Haque, M. A., Nakakita, H., Ikenaga, H. and Sota, N. 2000. Development-inhibiting activity of some tropical plants against Sitophilus zeamais Motschulsky (Col: Curculionidae). Journal of Stored Products Research. 36: 281 – 287.

6-Isman, M. B. 2000. Plant essential oils for pest and disease management. Crop protection. 19: 603 –608.

7-Keita, S. M., Vincent, C., Schmidt, J. P. and Arnason, J. T. 2001. Insecticidal effects of Thuja occidentalis ( Cupressaceae) essential oil on Callosobruchus maculatus ( Coleoptera: Bruchidae). Canadian Journal of Plant Science. 81(1): 173 – 177.

8-Ketoh, C. K., Glitoh, A. I. and Huignard, J. 2002. Susceptibility of the bruchid Callosobruchus maculatus (Col: Bruchidae) and its parasitoid Dinarmus basalis (Hym: Pteromalidae) to three essential oils. Journal of Economic Entomology. 95(1) : 174-182.

9-Matsumura, F. 1985. Toxicology of insecticides. Plenum press. 598pp.

10-Negahban, M., Moharramipour, S. and Sefidkon, F. (2007). Fumigation toxicity of essential oil from Artemisia sieberi against three stored-product insects. Journal of Stored Products Research. 43(1): 123-128.

11-Ogunwolu, E. O. and Odunlami, A. T. 1996. Suppression of seed bruchid ( Callosobruchus maculatus F. ) development and damage on cowpea ( Vigna unguiculata (L.) Walp.) with Zanthozylum zanthoxyloides (Lam.) Waterm. ( Rutaceae) root bark powder when compared to neem seed powder and pirimiphos – methyl. Crop Protection. 15 (7): 603 – 607.

12-Pascual - Villalobos, M. J. and Ballesta-Acosta, M. C. 2002. Chemical variation in an Ocimum germplasm coleection and activity of the essential oils on Callosobruchus maculatus. Biochemical Systematics and Ecology. 31: 673 – 679.

13-Rahman, M. M. and Schmidt, G. H. 1999. Effect of Acorus calamus ( L .) ( Aceraceae) essential oil vapours from various origins on Callosobruchus phaseoli (Gyllenhal) ( Coleoptera: Bruchidae). Journal of Stored Products Research. 35: 285 – 295.

14-Rajapakse, R. and Van Emden, F. 1997. Potential of four vegetable oils and ten botanical powder for reducing infestation of cowpeas by Callosobruchus maculatus, C. chinesis and C. rhodesianus. Journal of Stored Products Research. 33(1): 59-68.

15-Talukder, F. A. and Howse, P. E. 1995. Evaluation of Aphanamixis polystachya as a source of repellents, antifeedants, toxicants and protectants in storage against Tribolium castaneum. Journal of Stored Products Research. 31(1): 55 – 61.

16-Tamas, K. T. 1990. Study on the production possibilities of botanical pesticides in developing African countries. Unido consultant. 98pp.

17-Tapondjou, L. A., Adler, C., Bouda, H. and Fontem, D. A. 2002. Efficacy of powder and essential oil from Chenopodium ambrosioides leaves as post – harvest grain protectants against six – stored product beetles. Journal of Stored Products Research. 38: 395 - 402.

18-Tunc, I., Berger, B. M., Erler, F. and Dagli, F. 2000. Ovicidal activity of essential oils from plants against two stored – product insects. Journal of Stored Products Research. 36: 161 – 168.